Từ khóa: Khí thải

Cây nhân tạo hấp thụ khí thải gấp 1000 lần cây tự nhiên

Cây nhân tạo hấp thụ khí thải gấp 1000 lần cây tự nhiên

Tỷ phú Bill Gates là một trong những nhà đầu tư trong nghiên cứu khí Carbon, nhắm tới một công nghệ công nghiệp có thể biến khí carbon thu giữ được trở thành nhiên liệu. Một công nghệ hứa hẹn, nhưng vẫn chỉ là những bước đầu trên con đường dài tới việc thay thế được tầm quan trọng của cây cối nói riêng và thực vật nói chung.

Trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu, ta có một đồng minh đắc lực và lâu đời nhất là cây cối. Công việc hàng ngày của chúng là hấp thụ khí carbon dioxide, giảm lượng khí nhà kính có hại tới môi trường. Nhưng với tình trạng chặt phá rừng như hiện nay và lượng khí thải vẫn thải ra đều đặn và ngày càng nhiều hơn, ta đang đòi hỏi những cái cây đó làm việc quá sức.

Cây nhân tạo hấp thụ khí thải gấp 1000 lần cây tự nhiên

Cây nhân tạo hấp thụ khí thải gấp 1000 lần cây tự nhiên

Cây xanh

Theo như ông Christophe Jospe, trưởng ban kế hoạch tại Trung tâm Nghiên cứu Khí thải Carbon Bang Arizona, thì với tình hình hiện tại, cây cối không thể hấp thụ hết lượng carbon dioxide mà con người thải ra, trừ khi tất cả những vùng đất hiện có trên Trái Đất chúng ta có thể biến thành rừng rậm.

Vì thế, các nhà khoa học đang tìm ra một giải pháp mới, một “vị cứu tinh” để cứu rỗi loài người: họ mong muốn tạo ra cây có “siêu sức mạnh”. Đó là cây nhân tạo, một tia sáng mới giúp chúng ta trong cuộc chiến làm sạch môi trường, bởi lẽ ta không thể trông cậy vào việc con người sẽ xả bớt một lượng đáng kể khí carbon vào một trường được. Vì thế, một trong những lựa chọn được đánh giá cao và hữu ích là thu thập những khí thải carbon đó và tìm cách biến chúng thành cái gì có ích hơn, như là nhiên liệu.

Cây nhân tạo

Quay ngược thời gian lại 5 năm về trước, một nhóm các nhà nghiên cứu tại Boston và một số nhà thiết kế để đã vẽ ra ý tưởng tạo nên những “cây nhân tạo” trong thành phố. Ý tưởng của họ là những cái cây có thể lọc được khí carbon dioxide và thậm chí vẫn có thể có được bóng râm chứ không đơn thuần chỉ là những bộ lọc không khí được đặt khắp thành phố. Những cái cây nhân tạo đó sẽ được đặt tại những nơi đất khó trồng cây, những vỉa hè quá ít đất để cây có thể mọc.

Mặc dù nhóm nghiên cứu tại Boston có ý tưởng hay và đã tạo nên được những bản thiết kế đầu tiên, nhưng tìm được nguồn viện trợ lại không phải việc dễ dàng. “Không ai muốn là người đầu tiên bỏ tiền ra cả”, theo lời của Kimberly Poliquin, giám đốc dự án dựng cây nhân tạo. “Các nhà khoa học có thể nói rằng họ làm được điều đó, nhưng những nhà đầu tư luôn thắc mắc rằng liệu ‘điều đó’ có thể áp dụng vào thực tế hay không”.

Việc thu thập và lưu trữ khí carbon chưa phải là điều dễ dàng, chúng luôn yêu cầu lượng chi phí cao và vì thế, chính phủ cũng như các tổ chức môi trường cũng như các tổ chức công nghiệp khác vẫn chưa thể triển khai việc này trên diện rộng. Không sai khi nói rằng công nghệ này đã không còn đắt đỏ như nhiều năm trước, nhưng việc tạo nên cả “một rừng cây nhân tạo” thì vẫn còn là chuyện xa vời, bởi một cây nhân tạo như vậy có giá xấp xỉ 350.000 USD, theo như bà Poliquin nhận định. Mong muốn hiện tại của bà cũng như của đội ngũ nghiên cứu là tạo ra một mẫu thử trong vòng 1 tới 2 năm tới.

Cách thức để thu giữ khí carbon trong không khí cũng không ít. Một trong những cách ấy là lấy trực tiếp từ ống khói của các nhà máy. Một cách khác, cách thức mà các nhà nghiên cứu tại Boston đã nhắm tới, đó là hút và lọc khí carbon từ không khí. Theo như lý thuyết, một kilomet vuông cây nhân tạo có thể loại bỏ được 4 triệu tấn khí carbon một năm. Những con số ấy được Trung tâm Nghiên cứu Khí thải Carbon đưa ra và họ cũng đang phát triển một công nghệ lọc khí như thế.

Bảy dự án lớn về lọc và lưu trữ khí thải carbon tại các nhà máy sẽ được triển khai trong hai năm 2016 và 2017, phần lớn sẽ được thử nghiệm tại Mỹ và Canada. Nhưng cần đẩy nhanh tiến độ và mở rộng phạm vi áp dụng việc thu giữ khí thải để có thể có được những ảnh hưởng rõ rệt lên môi trường và khí hậu. Theo Viện Thu giữ Khí Carbon Toàn cầu thì với 15 dự án quy mô lớn toàn cầu như vậy, thì lượng khí carbon dioxide lọc được khỏi bầu khí quyển hàng năm sẽ là 28 triệu tấn. Và để giữ cho bầu khí quyển trong sạch, ta cần xử lý được 4 tỷ tấn khí carbon vào năm 2040 và phải đạt con số 6 tỷ vào năm 2050.

Trung tâm Nghiên cứu Khí thải Carbon đang phát triển một công nghệ lọc khí có hiệu quả gấp 1.000 lần cây trên mỗi một đơn vị sinh khối (biomass). Vẫn cần thêm thời gian, bởi lẽ khi công nghệ này hoạt động ở những khu vực có khí hậu lạnh hơn bình thường sẽ cần thêm chi phí.

Một khi công nghệ này được hoàn thiện, nhóm nghiên cứu ước đoán rằng chi phí để lọc khí carbon dioxide khỏi bầu không khí là 100 USD/tấn. Họ tập trung vào việc tạo ra một hệ thống lọc khí carbon dioxide hiệu quả và tiết kiệm được chi phí, hơn là cố gắng tạo ra một cây nhân tạo vừa lọc được khí vừa vừa đẹp mắt, dễ nhìn.

Và vì thế, công nghệ này vẫn cần phát triển thêm để có thể có được một chi phí hiệu quả và có khả năng phổ biến được toàn cầu. Từ năm 2007, Viện Thu giữ Khí Carbon Toàn cầu nói rằng việc đầu tư vào thu giữ khí carbon toàn cầu chỉ dưới 20 tỷ USD, chỉ bằng 1/100 số đầu tư vào năng lượng tái tạo.

“Công nghệ cây nhân tạo cần một bàn tay tài hoa như Mike Bloomberg, Bill Gates hay Mar Zuckerberg để đặt những bước đầu thành công trong vấn đề nghiên cứu này, để có thể hạ được giá thành của việc thu giữ khí carbon dioxide xuống”, như ông Jospe chia sẻ. “Cứ đưa tôi 100 triệu USD, tôi sẽ tiến hành đầu tư nghiên cứu và phát triển công nghệ này một cách mạnh mẽ và chỉ trong 5 năm sau, bạn sẽ thấy được những sản phẩm thú vị bắt đầu xuất hiện trên thị trường”.

Tỷ phú Bill Gates là một trong những nhà đầu tư trong nghiên cứu khí Carbon, nhắm tới một công nghệ công nghiệp có thể biến khí carbon thu giữ được trở thành nhiên liệu. Một công nghệ hứa hẹn, nhưng vẫn chỉ là những bước đầu trên con đường dài tới việc thay thế được tầm quan trọng của cây cối nói riêng và thực vật nói chung.

Môi trường ô nhiễm, dùng khẩu trang khó ngăn bụi

Môi trường ô nhiễm, dùng khẩu trang khó ngăn bụi

“Khẩu trang giúp chúng ta giảm tiếp túc với bụi trong không khí ở mức độ nhất định. Nhưng khẩu trang vải thường dùng có hiệu suất bảo vệ kém”, các tác giả nghiên cứu kết luận trong bài báo đăng hôm 18/8 trên tạp chí Khoa học Phơi nhiễm và Dịch tễ Môi trường.

Môi trường ô nhiễm, dùng khẩu trang khó ngăn bụi

Môi trường ô nhiễm, dùng khẩu trang khó ngăn bụi

Theo UPI, khẩu trang là vật dụng phổ biến tại nhiều thành phố ở châu Á, nơi người dân phải đối phó với tình trạng ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Tuy nhiên, theo nhóm nghiên cứu tại Đại học Massachusetts Amherst, Mỹ, các loại khẩu trang thông dụng nhất có mức độ bảo vệ hạn chế trước bụi có hại.

Kết quả thử nghiệm của nhóm nghiên cứu cho thấy những chiếc khẩu trang vải đắt tiền nhất ngăn chặn được 65% hạt bụi kích thước lớn, nhưng chúng thể không giúp người đeo tránh khỏi hạt bụi có kích thước nhỏ hơn 2,5 micromet. Còn những chiếc khẩu trang rẻ tiền phổ biến ở Nepal, Trung Quốc, Ấn Độ và nhiều nước Đông Nam Á có tác dụng bảo vệ kém.

“Khẩu trang giúp chúng ta giảm tiếp túc với bụi trong không khí ở mức độ nhất định. Nhưng khẩu trang vải thường dùng có hiệu suất bảo vệ kém”, các tác giả nghiên cứu kết luận trong bài báo đăng hôm 18/8 trên tạp chí Khoa học Phơi nhiễm và Dịch tễ Môi trường.

Richard Peltier, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết khẩu trang mang đến cho con người cảm giác an toàn giả tạo, đem lại cho họ sự tự tin khi đến những nơi bị ô nhiễm nghiêm trọng.

“Hàng triệu người đeo khẩu trang và họ cảm thấy an toàn hơn. Nhưng khẩu trang không thể bảo vệ họ khỏi khí thải từ chiếc xe tải động cơ diesel ngay bên cạnh”, Peltier nói.

Ô nhiễm không khí gây ra nhiều tai nạn

Ô nhiễm không khí gây ra nhiều tai nạn

Một nghiên cứu gần đây cũng cho thấy ô nhiễm không khí bên trong xe hơi có thể nhiều gấp đôi so với bên ngoài do khí NO2 thường tích tụ trong một không gian nhỏ.

Một nghiên cứu xem xét số liệu trong vòng 5 năm đã cho thấy khi nồng độ khí nitơ điôxit (NO2) tăng lên một microgram trên mỗi mét khối không khí thì số va chạm tai nạn giao thông tăng lên 2%. Mặc dù tác động này có thể được giải thích khi lưu lượng giao thông tăng lên trên đường dẫn đến ô nhiễm nhiều hơn và nhiều tai nạn xảy ra hơn.

Ô nhiễm không khí gây ra nhiều tai nạn

Ô nhiễm không khí gây ra nhiều tai nạn

Thay vào đó, họ tin rằng khí độc hại làm suy yếu khả năng tập trung của tài xế, chảy nước mắt và ngứa mũi cũng có thể gây mất tập trung cho người lái xe.

Một nghiên cứu gần đây cũng cho thấy ô nhiễm không khí bên trong xe hơi có thể nhiều gấp đôi so với bên ngoài do khí NO2 thường tích tụ trong một không gian nhỏ.

Lutz Sager, trưởng nhóm nghiên cứu từ Viện Nghiên cứu Grantham về biến đổi khí hậu và môi trường tại LSE cho biết: “Mặc dù đã được chứng minh rằng ô nhiễm không khí ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và khả năng đảm nhận những công việc liên quan đến trí óc, nhưng đây là nghiên cứu đầu tiên được công bố đánh giá tác động về an toàn giao thông đường bộ”.

Sager nói thêm: “Các phân tích xác định một tác nhân ô nhiễm không khí dẫn đến tai nạn đường bộ nhưng tôi chỉ có thể suy đoán về nguyên nhân của mối liên hệ. Lý luận chính của tôi là ô nhiễm không khí làm ảnh hưởng đến độ minh mẫn của tài xế”.

Ô nhiễm không khí có thể là kết quả của sự tích hợp nhiều khí độc khác nhau bao gồm cả carbon monoxide, nitrogen dioxide, sulfur dioxide, các phân tử vật chất nhỏ và ôzôn. Tuy nhiên, khí NO2 được tìm thấy có ảnh hưởng lớn nhất.

Ông Sager, một nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ đã chia Vương Quốc Anh thành mạng lưới của 32 khu vực, mỗi khu vực bao phủ 7700km2 và lập bản đồ số vụ tai nạn tương ứng với nồng độ ô nhiễm không khí từ năm 2009 tới năm 2014 được cung cấp bởi Cục Môi trường (Defra).

Ông đã tìm thấy rằng khi có một sự gia tăng nồng độ nitrogen điôxit lên một microgam mỗi mét khối trên mức trung bình hàng ngày là đủ để tăng số lượng trung bình các vụ tai nạn mỗi ngày. Ông Sager tính toán rằng khu vực bao gồm phía Tây Luân Đôn, nơi hứng chịu nồng độ ô nhiễm không khí nặng nhất, nếu cắt giảm 30% nồng độ NO2 có thể làm giảm số vụ tai nạn giao thông đường bộ mỗi ngày lên đến 5%.

Nồng độ NO2 trong các khu vực ô nhiễm của Luân Đôn trung bình có thể đạt 97 microgam trên mỗi mét khối không khí. Khoảng 150.000 vụ va chạm giao thông làm bị thương người đi đường tại Anh mỗi năm, nếu cắt giảm được 2% đồng nghĩa với việc có hàng ngàn vụ tai nạn được ngăn chặn.

Ông Sager nói: “Phân tích này sử dụng dữ liệu của Vương Quốc Anh nhưng tôi cho rằng phát hiện của tôi có liên quan đến nhiều nơi khác trên thế giới. Các chi phí phụ trội từ tai nạn giao thông khẳng định thêm việc cần giảm ô nhiễm không khí, đặc biệt tại các thành phố đông đúc. Phân tích của tôi cho thấy rằng tác nhân gây ô nhiễm không khí lên tai nạn giao thông đường bộ đo lường được trong nghiên cứu này nhiều khả năng bắt nguồn từ khí nitơ điôxit hoặc các chất khí ô nhiễm khác mà không phải là phân tử vật chất”.

Tuy vậy, các chuyên gia khác vẫn tỏ ra nghi ngờ về mối liên quan giữa ô nhiễm không khí và tai nạn giao thông.

Edmund King, chủ tịch AA phát biểu: “Nếu bạn cho rằng những khu vực có ô nhiễm không khí cao có nhiều tai nạn thì phải xem lại. Hãy nhìn vào Mumbai và New Delhi, hai khu vực này không khí bị ô nhiễm tồi tệ nhưng giao thông cũng hỗn loạn và phức tạp không kém. Vì vậy, tôi cho rằng, nghiên cứu này không thực tế, làm sao có thể chứng minh được độ minh mẫn của lái xe bị suy yếu do ô nhiễm”.